W dostępie linowym wykorzystuje się urządzenia regulacyjne dla lin dzięki którym możliwy jest dostęp wyjścia, zmian pozycji podczas pracy, podtrzymywanie oraz ochrona przed upadkiem. Urządzenia takie wykorzystywane są w połączeniu z linami kotwiczącymi zgodnymi z EN 1891 typ, które mogą być liną roboczą lub liną asekuracyjną. Urządzenia regulacyjne dla lin przeznaczone są do łączenia ich z uprzężą biodrową zgodną z EN 813 oraz/ lub szelkami bezpieczeństwa zgodnymi z EN 361.

Wymagania dotyczące w/w przyrządów określa PN-EN 12841:2009 „Środki indywidualnej ochrony przed upadkiem z wysokości. Linowe systemy asekuracyjne i wspomagające pracę. Urządzenia regulacyjne dla lin”. W normie zawarte są informacje dotyczą wymagań, metod badań, znakowania oraz informacji jakie musi dostarczać producent.
Wspomniana norma wyróżnia trzy rodzaje urządzeń regulacyjnych dla lin zwanych potocznie przyrządami w zależności od przeznaczenia.

Pierwszy rodzaj to urządzenia typu A dla lin asekuracyjnych. Towarzyszą one użytkownikowi podczas zmiany pozycji i/lub umożliwiają regulacje liny asekuracyjnej oraz blokuje się automatycznie na linie asekuracyjnej pod obciążeniem statycznym lub dynamicznym. Innymi słowy są to przyrządy asekuracyjne do których zalicza się: Asapa, Lockera, Rokera, Back-up, Manta.

Przyrządy zgodne z EN 12841, Typ A. ASAP (Petzl), Locker (SR), Manta (Hieghtec), Buck-up (Kong)

Drugi rodzaj to urządzenia typu B do wchodzenia po linie roboczej. Zamocowane jest ono na linie roboczej blokując się pod obciążeniem w jednym kierunku i przemieszcza się swobodnie w kierunku przeciwnym. Przyrządy te przeznaczone są do stosowania wyłącznie z przyrządem  typu A znajdującym się na linie asekuracyjnej. W tej grupie wyróżniamy przyrządy zaciskowe takie jak: Ascension, Croll, Lift, Cam Clean.

Przyrządy zgodne z EN 12841, Typ B. Cam Clean (SR), Croll (Petzl), Ascension (Petzl), Lift (SR)

Trzecim rodzajem urządzeń regulacyjnych są przyrządy typu C do schodzenia po linie roboczej. Przyrządy te wykorzystują tarcie umożliwiając użytkownikowi wykonanie kontrolowanego ruchu w dół i zatrzymanie się w dowolnym miejscu liny roboczej bez wykorzystania rąk. Urządzeniami typu C są: Rig, I’D, DSD, Indy, Pro Alp Tech. Przeznaczone są do stosowania wyłącznie z przyrządem typu A znajdującym się na linie asekuracyjnej.

Przyrządy zgodne z EN 12841, Typ C. I'D (Petzl), ProAlpTech (Troll), Indy (SR),

Zasadniczo urządzenia typu A przeznaczone są do stosowania na linach asekuracyjnych w celu zapobieżenia upadkowi w przypadku uszkodzenia liny roboczej lub składników jej systemu. Jednakże w okolicznościach ekstremalnych, takich jak uszkodzenie liny roboczej lub jej składników podczas niewłaściwego stosowania systemu przyrządy asekuracyjne (typ A) mogą być stosowane do zapobiegania lub powstrzymywania upadków z ograniczonej wysokości. Podyktowane to jest wymaganiami dotyczącymi badań zawartymi w omawianej normie.
Przyrządy regulacyjne typu B i C są przeznaczone odpowiednio do wchodzenia do góry lub schodzenia w dół po linie roboczej, ale mają także funkcje powstrzymywania spadania określanego jako statyczne.
Cechy konstrukcyjne każdego typu urządzeń mogą zostać włączone do innego, jednak w każdym przypadku powinny one spełniać wyższy poziom wymagań we wspólnym lub podobnym badaniu.

Wykorzystanie przez pracownika przyrządów zgodnych z normą EN 12841 Typ, A, B, C

Wszystkie urządzenia regulacyjne dla lin przeznaczone są do stosowania przez jedną osobę, a tylko w przypadku ratownictwa mogą być użytkowane przez dwie osoby równocześnie.
Budowa urządzenia regulacyjnego powinna umożliwiać zamocowanie go na linie w dowolnym miejscu jej długości oraz zabezpieczać przed przypadkowym uwolnieniem liny podczas użytkowania. Konieczne jest, aby możliwe było wpinanie urządzeń za pomocą przynajmniej dwóch kolejnych i celowych ruchów. Maksymalne obciążenie dopuszczalne dla urządzeń powinno wynosić co najmniej 100kg w przypadku możliwości stosowania go przez jedna osobę lub przynajmniej 200kg w przypadku dwóch osób. Nie obciążony przyrząd wpięty w pionową linę  kotwiczącą może się po niej przesuwać maksymalnie 30cm, i oznacza to że powinien mieć mechanizm zapobiegający takiemu samoczynnemu ześlizgiwaniu po linie.
Zasadniczo urządzenia regulacyjne są przeznaczone do stosowania z linami zgodnymi z PN-EN 1891 typ A, jednakże dopuszcza się ich stosowanie na linach innego typu pod warunkiem przebadania każdego ich typu i modelu określonego przez producenta urządzenia.
W przypadku użytkowania przyrządu zaciskowego typ B lub/oraz przyrządu zjazdowego typ C należy stosować zawsze przyrząd asekuracyjny typ A. Wskazuje to na konieczność budowania indywidualnego systemu chroniącego przed upadkiem zawierającego dwa podsystemy zabezpieczone osobno, jeden z liną roboczą i drugi z lina asekuracyjną, które są wykorzystywane do wejścia i opuszczenia miejsca pracy oraz ustalania pozycji podczas pracy.

Producent urządzenia regulacyjnego dla lin musi dostarczyć informację dla użytkownika, które muszą zawierać co najmniej następujące wskazówki:

•    Typ urządzenia według EN 12841 (A, B, C, A/B, A/C, lub B/C),
•    Typ, średnicę liny na której urządzenie może być użytkowane,
•    Sposób wpinania i wypinania urządzenia na linę,
•    Typ i wymagania techniczne dla łączników i/lub linek bezpieczeństwa stosowanych w celu połączenia urządzenia regulacyjnego z szelkami bezpieczeństwa oraz wszelkie ograniczenia przy eksploatowaniu urządzenia,
•    Opis należytego obsługiwania urządzenia,
•    Informację dotyczące lin kotwiczących, ich minimalnej i maksymalnej średnicy (lista lin kotwiczących z którymi urządzenie regulacyjne było badane wg. EN 12841),
•    Charakterystykę punktu kotwiczenia z podaniem że punkty kotwiczenia muszą być powyżej użytkownika oraz o unikaniu wszelkich zwisów lin między użytkownikiem, a punktem kotwiczenia,
•    W przypadku urządzenia regulacyjnego typu A podania informacji dotyczącej minimalnej wysokości pracy, aby w przypadku uszkodzenia liny roboczej lub jednego ze składników sytemu nie wystąpiło zderzenie użytkownika z podłożem lub innymi przeszkodami na drodze spadania,
•    Konieczność użytkowania dwóch lin kotwiczących, jednej roboczej i drugiej asekuracyjnej,
•    Określenie ograniczeń urządzenia regulacyjnego ze szczególnym uwzględnieniem specyficznych warunków pracy tj. klimatu, temperatury, wilgoci, oleju i pyłów,
•    Podanie obciążeń lub ograniczeń długości oraz maksymalnego nachylenia liny kotwiczącej do pionu,
•    W przypadku urządzeń regulacyjnych typu C wskazania parametrów bezpiecznego użytkowania urządzenia typu C w kombinacji z wybranymi linami kotwiczącymi dla różnych sytuacji, lub zalecaną maksymalną liczbę procesów opuszczania w specyficznych warunkach,
•    W przypadku urządzenia regulacyjnego typu C podania parametrów określających ciągłość bezpiecznego działania tego urządzenia w kombinacji z wybranymi linami kotwiczącymi dla różnych sytuacji lub zalecaną maksymalną ilość czynności opuszczania w specyficznych warunkach,
•    Wskazanie że niniejsze urządzenia nie jest odpowiednie do stosowania w systemach powstrzymywania spadania, chyba że jest zgodne z innymi odpowiednimi normami,
•    Zaznaczenie że podstawowym przeznaczeniem urządzeń typu B i C jest przemieszczanie się wzdłuż liny roboczej i powinno się je zawsze stosować w połączeniu z urządzeniem typu A na linie asekuracyjnej,
•    Ostrzeżenie że urządzenie może zostać poważnie uszkodzone podczas kontaktu z substancjami chemicznymi i powinien być bezzwłocznie wycofany jeśli są jakiekolwiek wątpliwości dotyczące jego bezpiecznego działania,
•    Informacje że każde przeciążenie lub działanie siły dynamicznej może uszkodzić linę kotwiczącą.

Wszelkie oznaczenia na urządzeniach regulacyjnych powinny być zgodne z PN-EN 365 i powinno zawierać:

•    piktogram informacyjny określający, że użytkownik powinien zapoznać się z informacjami dostarczonymi przez producenta,
•    rok produkcji
•    typ urządzenia regulacyjnego dla lin poprzez zastosowanie oznaczenia literowego A, B, C lub jeżeli spełnia wymogi więcej niż jednego typu A/B, A/C, lub B/C,
•    średnicę liny (podanej w mm) kotwiczącej z podaniem średnicy minimalnej i maksymalnej stosowanej z urządzeniem,
•    dopuszczalne obciążenie znamionowe,
•    typ stosowanej liny kotwiczącej EN 1891 typ A lub inny typ lub inne konstrukcje,
•    wskazanie dotyczące prawidłowego ustawienia podczas normalnej eksploatacji.

W dostępie linowym urządzenia regulujące są podstawowym wyposażeniem każdego technika i są powszechnie wykorzystywane do nadawania pozycji podczas pracy, w systemach zabezpieczających przed upadkiem oraz do ograniczenia przemieszczania.
Podczas stosowania takich systemów dostępu linowego technik linowy powinien przewidzieć sytuacje zagrożenia i przygotować się do nich. Wymaga to od niego przeszkolenia które powinno być prowadzone przez osobę kompetentną i posiadającą doświadczenie w tym zakresie.

inż. Marcin Dudek - instruktor i egzaminator Organizacji Techników Dostępu Linowego. W branży wysokościowej od 1994 roku. Od tego czasu ukończył wiele kursów, które dotyczyły m.in. bezpieczeństwa, ratownictwa , technik asekuracji podczas prac wysokościowych. Doświadczenie zdobywał w wielu firmach branżowych zarówno jako technik linowy jak i szkoleniowiec oraz koordynator dużych projektów. Zawodowo związany jest z dużą firmą z branży energetycznej. Ukończył inżynierię produkcji ze specjalizacją bezpieczeństwo pracy. Posiada międzynarodowy certyfikat kwalifikacji dostępu linowego IRATA level 3/18801.